--------------------------------------------------------------------------------
Mehmet Ali Birand
Bugün, AB'ye ilk başvurunun 50. yılı / Mehmet Ali Birand
mabirand@e-kolaynet
31 Temmuz Cuma 2009
Bundan 50 yıl önce, 31 Temmuz 1959’da, dönemin Başbakanı Adnan Menderes, gazetecilerin önüne çıktığında Türkiye’yi nasıl bir maceranın (1) içine soktuğunu bilmiyordu Salonu dolduran küçük bir gazeteci gurubu da, Başbakan’ın söylediklerinin ne anlama gel diğini anlamamışlardı
Menderes, Türkiye’nin Avrupa’ya ilk adımını attığını söylüyordu
İçlerinden biri kalktı ve “Yani artık Avrupaya gidip bol bol alış veriş yapabilecek miyiz?” diye sordu Başbakan’ın yanıtı, “Paranız varsa, tabii yapabilirsiniz Ancak bizim yaptığımız Türkiye’yi Avrupa kulübüne üye etmektir” oldu
Kimse birşey anlamadı
Aslında, Menderes de o günlerde işin tam boyutunu bilmiyordu Haziran başlarında Ankara’ya Brüksel’den bir haber gelmiş ve Yunanistan’ın 6 üyeden (Almanya, Fransa, İtalya, Belçika, Lüksemburg, Hollanda) ve adına ORTAK PAZAR denen bugünün Avrupa Birliğine tam üyelik için başvuruda bulunduğu belirtilmişti Ankara panikledi Böyle bir gelişmeye hazırlıklı değildi Önceden haberi de olmamıştı
Süpriz yarattı
Türk Dışışleri Bakanlığı derhal harekete geçti Ardı ardına yapılan toplantılarda, derhal harekete geçilmesi ve Yunan başvurusunun aynının gerçekleştirilmesi isteniyordu
Gerekçeler hazırdı:
- Avrupa kulübünde Yunanistan yanlız başına bırakılmamalı Atina, tek başına kalırsa, Türkiye aleyhine politika yapar
- Yunanistan ile Türkiye fındık gibi hemen hemen aynı ürünleri ihraç ediyorlar Yunan Avrupaya daha ucuza girerse, Türk gıda ürünleri zarara uğrar
- Türkiye geri kalırsa, NATO’daki ağırlığı da Yunanistan lehine erezyona girer
Menderes kararını verdi
Tam üyelik başvurusu yapıldı ve bugünkünün tam aksine 6 üye ülkede zafer çığlıklarıyla karşılandı Zira o yıllarda Fransa ve Almanya’nın başı çektikleri Ortak Pazar ile İngiltere’nin oluşturduğu EFTA arasında müthiş bir rekabet vardı Her ikisi de ekonomik (malların vergisiz ve serbestçe dolaşabilecekleri) bir alan oluşturmaya çalışıyorlardı
Bu yarışta, Türkiye ile Yunanistan’ın EFTA’yı değil de, Ortak Pazar’ı seçmesi, Fransa ve Almanya tarafından “büyük başarı” sayıldı
Sonra aradan 50 yıl geçiverdi ve bugün, roller, hedefler, boyutlar ve tepkiler değişti Ancak AB yarışı bitmedi 6 üyeliyken 27 üyeli çok kalabalık bir kulübe dönüşen ve adını da Avrupa Birliğine değiştirenler ve 15 milyondan 70 milyona yükselen nüfusuyla
Türkiye sıkıntı içindeler
Her iki taraf rahatsız, ancak hiçbiri havlu atamıyor
Ne Türkiye ne de AB, bu rüyadan uyanmak niyetinde
Tüm sorunlara ve güçlüklere rağmen, yollarına devam ediyorlar
(1) 31 Temmuz 1959’dan 17 Aralık 2004’e “Türkiye’nin Büyük Avrupa Kavgası” Mehmet Ali Birand/ Doğan Kitap
__________________
Bu memleket tarihte Türk'tü BugündeTürk'tür ve ebediyyet Türk olarak kalacaktır
